Interview Spotlight Artist 26|27 Maya Fridman
INTERVIEW SPOTLIGHT ARTIST 26|27 MAYA FRIDMAN
Met een achtergrond die loopt van klassiek en romantisch tot Black Sabbath, en van componist tot singer-songwriter, is cellist Maya Fridman een kunstenaar die grenzen als uitnodigingen ziet. Dit seizoen staat zij als Spotlight Artist centraal bij Musis in Arnhem, met zes concerten die samen een persoonlijk en mythologisch geladen verhaal vertellen.
Een piano als speelplaats, een vader met gitaar
De liefde voor muziek heeft bij Maya Fridman diepe familiewortels. Haar moeder volgde een muziekopleiding, maar wijdde zich later aan de beeldende kunst. De piano bleef echter jaren in het appartement staan. Voor Maya werd die piano vanaf haar vierde haar favoriete ‘speelplaats’, met kunstboeken als inspiratiebron. Ook het gitaarspel en de stem van haar vader lieten een blijvende indruk na. Op haar zesde brachten haar ouders haar naar een muziekschool, waar ze auditie deed en het meest passende instrument vond: de cello.
Van Sibelius tot Ozzy Osbourne
Maya’s muzikale smaak weerspiegelt de breedte van haar artistieke persoonlijkheid. Ze koestert een diepe liefde voor werken als de Tweede, Vijfde en Zevende symfonie van Sibelius, het Requiem van Alfred Schnittke, Hymn II van Nikolai Korndorf, Amicta Sole van Alexander Knaifel en Become Ocean van John Luther Adams, maar ook Trent Reznor, Björk, Black Sabbath en Hildur Guðnadóttir zijn vaste aanwezigen op haar afspeellijst. Haar meest recente ontdekking is Anna von Hausswolff.
Twee artiesten oefenden een bijzonder grote invloed uit op haar artistieke ontwikkeling. De Russische componist Alexander Knaifel – met wie ze meerdere jaren nauw samenwerkte – leerde haar een manier van muziek maken waarbij concentratie, symboliek en innerlijke aandacht centraal staan. Een tweede, onverwachtere invloed: toen Fridman elf jaar oud was, ontdekte ze Ozzy Osbourne en Black Sabbath. Diens persoonlijkheid, vol humor en authenticiteit, liet haar zien dat intense emotionele kracht in muziek vele gedaanten kan aannemen.
Van cellist naar componist en singer-songwriter
Componeren was altijd al een wens van Fridman, maar haar focus op een klassieke carrière liet weinig ruimte om dat te vervolgen. Al vóór haar komst naar Nederland sloot ze zich aan bij bands en projecten waar ze kon improviseren, een talent dat later de aandacht trok van Giovanni Sollima, cellist, componist en visionair, een van haar grote idolen. Toen Sollima de Anner Bijlsma Award ontving op de Cello Biënnale, besloot hij de prijs te besteden aan coachingstrajecten voor vier componerende cellisten. Mede dankzij die begeleiding keerde Maya in 2019 terug naar het componeren, wat uiteindelijk leidde tot haar eerste album als singer-songwriter: The Power of Indifference. Sindsdien werkt ze steeds vaker met andere musici die haar composities uitvoeren.
Een eerste ontmoeting met Musis die bijbleef
Maya’s eerste bezoek aan Musis vond plaats samen met het Nederlands Kamerkoor en HIIIT, voor een programma met muziek van Veljo Tormis en Sofia Gubaidulina. De prachtige zaal en het openhartige publiek gaven haar veel inspiratie en ideeën voor de toekomst.
Een residentie als ontmoetingsplaats van werelden
De residentie ziet Fridman als een kans om samen met bijzondere musici en kunstenaars echt iets te betekenen voor het publiek. Elk concert brengt andere artiesten en klankwerelden samen: van klassieke muziek tot folk, elektronica en meer experimentele projecten. Wat haar het meest boeit, is het moment waarop alles samenkomt: muziek, ruimte, licht, beweging en de energie van de uitvoerenden. Ze wil ervaringen creëren waarbij het publiek zich echt laat meenemen, als het binnentreden van een andere wereld.
Mythologie, ritueel en een persoonlijk verhaal
Door de zes concerten loopt één doorlopende lijn: mythologische verhalen en het idee van muziek als ritueel. De reis begint bij haar wortels als klassieke celliste, maar verschuift langzaam. Op een bepaald moment in haar leven raakte Fridman diep betrokken bij improvisatie, folk, metal en rituele tradities. Die wereld heeft haar naar eigen zeggen gered; ze leerde er wat het betekent om kunstenaar te zijn, dat het verder gaat dan muziek alleen, dat het gaat om verbinding door het delen van verhalen.
Zes concerten, zes werelden
Voor haar residentie stelde Fridman zes zeer verschillende programma’s samen. Het seizoen opent met een Orgeltocht, samen met organist Francesca Ajossa, rond muziek van Bach, Vasks en Knaifel. In Thunder Perfect Mind brengt ze een internationaal ensemble samen waarin Byzantijnse zang, Grieks-Cypriotische folk, klanken uit het Midden-Oosten en flamenco elkaar ontmoeten.
In december volgt Hecate, een nieuw project met sopraan Elisabeth Hetherington en geluidskunstenaar Wouter Snoei rond de godin Hecate, waarbij ze het podium delen met Oliver Satyr, frontman van de band FAUN. Met The Architecture of Trees verandert de Muzenzaal in een denkbeeldig bos, waarin cello, stemmen van The Storm in a Jar, elektronica en boomopnames samenkomen in een meeslepende klankervaring.
In Swaer zoekt Fridman de rauwere energie op met een cross-over tussen cello, gitaren, elektronica en percussie. De serie sluit af met een feestelijk slotconcert: dansers van Introdans brengen Corpus Bach, gebaseerd op Bachs cellosuites, en meester van de analoge synthesizer LudoWic presenteert een filmische live-set.